Từ Bắc Kinh đến Trường Thành mất bao lâu?

Đoạn gần Bắc Kinh nhất là Cư Dung Quan (Juyongguan), và nó đứng đầu cả khi đo bằng kilômét lẫn khi đo bằng thời gian lái xe. Kế đó là Bát Đạt Lĩnh (Badaling), xa hơn nhưng bám rất sát về thời gian.

Nhưng “gần nhất” không có nghĩa là “nên đi”. Cư Dung Quan là đoạn gọn, hợp với chuyến ngắn, không phải đoạn người đi lần đầu muốn thấy — và nếu không có xe riêng, lợi thế thời gian của nó gần như biến mất.

Vạn Lý Trường Thành không phải một điểm trên bản đồ. Các đoạn mở cửa nằm rải thành tuyến phía bắc thành phố, và giữa đoạn gần nhất với đoạn xa nhất chênh hơn hai lần. Câu hỏi nên đặt ra vì thế không phải “Trường Thành có xa không”, mà là ngày hôm đó còn lại mấy tiếng để đứng trên tường thành.

Gần nhất và đến nhanh nhất không phải một đoạn

Đây là điều bảng phía trên nói ra, còn bản đồ thì không.

Có đoạn xa hơn tính bằng kilômét nhưng đến nhanh hơn, vì gần như cả đường là cao tốc hoặc có tàu chạy thẳng. Ngược lại, có đoạn nhìn gần khi kẻ một đường trên bản đồ nhưng đi lâu hơn, vì đoạn cuối là đường núi quanh co không tăng tốc được.

Nếu tiêu chí của bạn là thời gian, hãy nhìn cột thời gian, không phải cột khoảng cách. Người chọn đoạn chỉ theo số kilômét thường kết thúc ở đoạn đến chậm hơn và có ít thứ để làm hơn.

Chỗ các bài viết tiếng Việt nói ngược

Nếu bạn đã đọc rằng Mộ Điền Dục xa Bắc Kinh hơn Bát Đạt Lĩnh và coi đó là nhược điểm của nó — thông tin đó sai, và nó được chép lại ở rất nhiều nơi.

Theo dữ liệu chúng tôi dùng cho toàn bộ trang này, Mộ Điền Dục gần hơn tính theo kilômét. Cái đúng trong các bài viết đó là phần khác: Bát Đạt Lĩnh đến nhanh hơn tính theo thời gian. Hai điều này cùng đúng một lúc, và chính vì thế mà cả một thị trường chép nhầm cái này thành cái kia.

Bảng phía trên tách hai cột ra để không phải chọn giữa hai câu trả lời — chúng trả lời hai câu hỏi khác nhau.

Hệ quả thực tế cho bạn: nếu ai đó loại Mộ Điền Dục khỏi danh sách vì “xa quá”, lý do đó không đứng vững. Còn nếu loại nó vì “đi lâu hơn khi dùng phương tiện công cộng”, thì lý do đó đúng — và nó nằm ở số lần đổi xe, không ở khoảng cách.

Gần không có nghĩa là đáng

Đoạn gần nhất trong bảng là đoạn gọn, đi hết trong thời gian không dài. Đó là ưu điểm nếu bạn thật sự chỉ có nửa ngày, và là nhược điểm nếu bạn đi lần đầu và muốn một trải nghiệm đầy đủ. Sự gần gũi của nó cũng không đi kèm sự yên tĩnh như nhiều người mặc định — đoạn gần thành phố không phải là đoạn ít người.

Điều thường xảy ra: người ta chọn đoạn gần vì nghĩ sẽ tiết kiệm thời gian, rồi phát hiện phần tiết kiệm được nhỏ hơn phần đánh đổi — vì phần lớn thời gian của ngày không nằm ở việc ngồi xe, mà ở việc lên, đi và xuống.

Nếu chưa đặt ra tiêu chí mình muốn gì từ ngày hôm đó, hãy bắt đầu ở các đoạn Vạn Lý Trường Thành rồi quay lại bảng này. Bảng trả lời tốt câu “đoạn nào nhanh hơn” và không trả lời được câu “đoạn nào hay hơn”.

Đoạn nào đủ cho nửa ngày

Câu hỏi này khác với “đoạn nào gần nhất” và được trả lời bằng con số khác.

Một ngày ở Trường Thành có ba khối: đi đến, lên và đi bộ, rồi quay về. Khối giữa tốn thời gian gần như nhau ở mọi đoạn — lên, đi một quãng, chụp ảnh, xuống. Khối co giãn được là khối đầu và khối cuối, và chúng nhân đôi.

Vì thế ranh giới không nằm giữa bảng mà lệch lên trên: các đoạn ở nửa dưới của bảng không còn chừa lại nửa ngày cho ai cả, dù xuất phát sớm đến đâu, vì chiều về tốn đúng bằng chiều đi và bạn sẽ về đến thành phố khi ngày đã hết.

Trên thực tế chỉ có hai nhóm chứ không phải bảy lựa chọn: nhóm đi sáng về chiều và còn làm được việc khác, và nhóm ngốn trọn ngày dù lên kế hoạch thế nào.

Chiều về mới là con số cần tính trước

Thời gian trong bảng là thời gian lái xe trong điều kiện giao thông bình thường. Chiều đi buổi sáng khá đúng với chữ “bình thường”. Chiều về buổi chiều muộn ngày nghỉ thì không. Cùng một con đường vào thành phố nhận toàn bộ xe của những người quay về cùng lúc.

Hai điều rút ra, và điều thứ hai quan trọng hơn:

Nếu đi bằng ô tô, hãy tính đường về trước đợt xe tour chứ không phải cùng lúc với nó. Một tiếng lấy lại được nhờ về sớm nhiều hơn một tiếng lấy được nhờ ra khỏi thành phố sớm hơn.

Nếu đi bằng phương tiện công cộng, chuyến cuối chiều về là con số phải biết trước khi mua vé vào, không phải trước khi lên xe về. Các đoạn xa có ít chuyến về và kết thúc sớm. Lỡ chuyến cuối ở đoạn xa không phải là bất tiện, mà là ở lại qua đêm ngoài ý muốn.

Nếu chỉ có một ngày và không có ô tô

Bảng phía trên có một cột trả lời thẳng câu này: tuyến nhanh nhất khi không có xe riêng — và taxi cùng tour bị loại khỏi cột đó một cách có chủ đích.

Lọc theo điều kiện ấy thì danh sách ngắn đi rất nhiều. Các đoạn vắng và xa rơi ra gần hết, vì phương tiện công cộng không tới hoặc tới theo cách ngốn cả ngày. Phần còn lại là lựa chọn thật của phần lớn mọi người, và việc chọn giữa hai đoạn đó được quyết bằng thứ khác chứ không phải thời gian đi — so sánh từng mục.

Nếu muốn bỏ hẳn biến số thời gian đi ra khỏi bài toán, tour trong ngày đã bao gồm xe hai chiều và sắp sẵn giờ giấc. Đó mới là lý do chính người ta mua tour, không phải vì muốn có hướng dẫn viên.

Đi tiếp từ đâu

• Muốn biết đi được bằng những cách nào → từ Bắc Kinh đi Trường Thành
• Muốn chọn đoạn theo thứ sẽ thấy, không theo thời gian → các đoạn Trường Thành
• Đã chọn xong, còn tính tiền → giá vé Vạn Lý Trường Thành